GENEL DİŞ HEKİMLİĞİ

Dişeti Hastalıkları ( Periodontoloji )

Dişeti hastalığı, dişleri destekleyen ve çevreleyen dokuların enfeksiyonudur. Yetişkinlerdeki diş kaybının en önemli nedenidir. Genellikle ağrının olmaması, dişeti hastalığının kişi tarafından fark edilmemesine yol açabilir.

Dişler üzerinde biriken bakteri plağı dişeti hastalıklarına neden olur. Bu bakteriler dişetlerine zarar veren toksinleri yaratır. Aynı zamanda diş çürüklerinden de sorumludur. Dental plakta denilen bakteri plağı, yumuşak ve renksizdir. Bu nedenle belli bir kalınlığa ulaşmadan görülemez. Yoğun olarak dişlerin araları ve dişeti-diş sınırında birikir. Bu tabakanın oluşumu engellenemez, ancak her gün düzenli, dikkatli ve etkili diş fırçalamak ile diş ve dişetlerine zarar verecek miktarda birikmesi önlenir. Diş araları gibi fırçanın ulaşamadığı bölgelerdeki plak, diş ipi ile temizlenir.

Dişeti iltihabı nasıl başlar?

Bakteri plağının dişler üzerinde birikmesine izin verilirse bu tabaka içinde yaşayan bakteriler tarafından üretilen zararlı maddeler dişetlerinde iltihaba yol açar. Dişeti hastalığının bu erken dönemine 'gingivitis' denir. Bu dönemde, dişetleri şiş, kırmızı ve kolay bir şekilde kanar. Gingivitis bu aşamada geriye dönüşümlüdür ve genellikle etkili ağız bakımı ile düzelebilir. Dişeti hastalığının daha ileri aşamalarına ‘periodontitis’ denir. Periodontitislerde dişleri destekleyen dişetleri ve kemik ciddi bir biçimde zarar görmüştür. Bu nedenle diş kayıpları bu aşamalarda sıklıkla görülür.

Sağlıklı dişeti nasıl görünür?

Sağlıklı dişeti pembe renktedir ve dişleri sıkıca sarar durumdadır.

Dişeti hastalıklarına sık rastlanılır mı?

Evet, diş çürüğünden daha sık. Neredeyse tüm erişkinler bir dereceye kadar bu hastalıktan etkilenir ve birçok vaka da hiç çürüğü olmayan dişler sadece sallandıkları için çekilirler.

Dişeti iltihabının belirtileri nelerdir?

Dişeti hastalıkları bazen fark edilemeden çok ilerlemiş olabilir. Bununla birlikte aşağıdaki belirtilerin bir yada birkaçının bir arada gözlenmesi dişeti rahatsızlığı olasılığını akla getirmektedir.

• Dişeti kanaması (diş fırçalarken yada kendiliğinden)
• Kırmızı, şiş ve yumuşak dişetleri
• Dişetlerinin çekilerek diş kökünün açığa çıkması
• Ağız kokusu
• Ağızda tat bozukluğu
• Zamanla eğilen, çarpıklaşan dişler yada dişler arasında oluşan aralıklar
• Diş ve dişeti arasındaki cerahat (dişeti apsesi)
• Sallanan dişler ve diş kaybı

Dişeti iltihabı tedavi edilir mi?

Evet. Ancak tedavi iltihabın ne derece ilerlediğine bağlıdır. Sadece 'gingivitis' safhasında yapılan tedavi yüksek başarı sağlar. Tedavi süresince, diş hekiminiz dişlerinizi diş taşından arındırıp, diş fırçalama tekniğinizi en iyi hale getirecektir. Bundan sonraki sorumluluk size düşmektedir. Usulüne uygun yaptığınız temizlik, dişetlerini, pembe ve sağlıklı görüntüsüne kavuşturacaktır. Ancak tedaviye zaman kaybetmeden en kısa sürede başlanması şarttır.

Ağızdaki tüm dişler iltihaptan eşit olarak etkilenir mi?

Hayır. Temiz tutulabilen dişlerin etrafında dişeti rahatsızlığı görülmez. Hastalık, genellikle temizlenmesi zor olan arka dişler ve diş aralarında gözlenir.

Dişeti iltihabı nasıl yayılır?

Zaman içinde diş yüzeyine tutunan bakteri plağı dişeti seviyesinin altına uzanır ve iltihabi olayı yayar. Bu durum genellikle çok yavaş ilerler ve dişe destek olan kemiğin harabiyeti ile birlikte diş ile dişeti arasında, normalde çok sığ olması (1-2 mm.) gereken bir boşluk oluşumuna neden olur. Bu 'periodontal cep' iltihabın yayılması ile daha da derinleşir.
İşte 'periodontitis' dişeti hastalığının bu dönemine verilen addır. Yıkıma uğrayan kemik miktarı arttıkça dişler artan oranda sallanmaya başlar. Dişeti ceplerinin derinleşmesi çoğu zaman beraberinde dişeti apselerinin oluşumuna neden olur. Bazı durumlarda da, kemiğin erimesini takiben dişeti çekilir ve kökler görünecek şekilde ortaya çıkar. İltihabın bu derece ilerlemesi genelde ağrısız olduğu için, hasta olayın farkında olmayabilir.

İlerlemiş dişeti hastalığı (periodontitis) tedavisi nasıl yapılır?

Tedavi size uygun diş fırçalama ve diş ipi kullanma tekniklerinin öğretilmesi ile başlar. Daha sonra ki basamak ise doktorunuz tarafından dişleriniz üzerindeki diş taşı ve bakteri plağının temizlenmesidir. Bu işlem genellikle birkaç randevu gerektirir. Tedaviniz bittikten sonra, üzerinize düşen diş ve ağız temizliğini yaparsanız dişetlerindeki kırmızılık ve şişliğin ortadan kalktığını ve sallanan dişlerinizin çene kemiğinize daha iyi tutunduğunu izleyebilirsiniz. Bazı ileri durumlarda ameliyat olmanız doktorunuz tarafından önerilebilir. Böyle bir öneri ile karşılaştıysanız detaylı bilgi almak için lütfen dişeti uzmanımız ile görüşünüz.

Dişeti ameliyatından sonra neler beklemeliyim?

Dişeti ameliyatları ve diş taşı temizliği işleminden sonra dişeti iyileşmesinin doğal sonucu olarak dişetleri bir miktar küçülürler. İşte bu nedenle, bazı vakalarda dişler uzamış gibi görünür. Tedavi öncesi hastalık ne kadar ileri ise, bu küçülme miktarı o kadar fazladır. Bu durum hastaları sadece estetik olarak değil, sıcak-soğuk hassasiyeti şeklinde de rahatsız eder. Bu hassasiyet zamanla kendiliğinden azalabileceği gibi, yüksek florür içeren diş macunlarının kullanılması ile de ortadan kaldırılabilir. Dişeti ameliyatlarından sonra dişler eskisine göre daha fazla sallanma gösterebilirler, ancak bu 2-3 ay içinde tamamen ortadan kalkar.

Dişeti hastalığının tek sebebi 'bakteri plağı' mıdır?

Hem evet, hem hayır. Bazı insanların vücut savunma mekanizması çok gelişmiştir ve dişlerini fırçalamasalar bile, çok ciddi boyutta dişeti rahatsızlığına yakalanmazlar. Bazıları ise, diğer her yönden çok sağlıklı olsalar bile, dişeti rahatsızlığına karşı dirençleri düşüktür ve ancak çok iyi bir ağız temizliği alışkanlığı ile hastalığa karşı koyabilirler.

Dişlerimi düzenli fırçalamama rağmen neden dişeti hastalığına yakalandım?

Büyük olasılıkla fırçalamayı tam ve etkin olarak yerine getiremiyorsunuz. Çoğumuz dişler ile dişetlerinin birleştiği bölgeyi tam anlamıyla temizlemenin ne kadar zor olduğunu bilmeyiz. Bu nedenle belki de fırçalama tekniğiniz ve sürenizin bir uzman yardımı ile düzeltilmeye ihtiyacı vardır. Ayrıca diş fırçasının kıllarının dişler arasına giremeyeceği, buraların ancak diş ipi ile temizlenebileceğini hatırlamalısınız.

Tartar (diş taşı) ile plak aynı şey midir?

Hayır. Tartar yada bilimsel adı ile kalkulüs bakteri plağının değişik bir şeklidir. Tartar, tükürük içinde bulunan kalsiyumun bakteri plağı ile birleşip, sertleşerek dişler üzerine yapışması halidir. Tartar, en sık alt ön dişlerin arka yüzeyinde birikir. Bir kez oluşması halinde tartar, ancak diş hekimi yada dişeti hastalıkları uzmanı (periodontolog) tarafından temizlenebilir. Anti-tartar özelliği olan diş macunları oluşmuş tartarı ortadan kaldıramaz. Bir kalınlığa ulaşmadan görülemez. Yoğun olarak dişlerin araları ve dişeti-diş sınırında birikir. Bu tabakanın oluşumu engellenemez, ancak her gün düzenli, dikkatli ve yeterli diş fırçalamak ile diş ve dişetlerine zarar verecek miktarda birikmesi önlenir. Diş araları gibi fırçanın ulaşamadığı bölgelerdeki plak, diş ipi ile temizlenir.

Dişeti hastalığından nasıl korunabilirim ?

• Dişlerinizi günde iki kez etkili biçimde fırçalamak

Dişlerin her gün doğru ve düzenli bir şekilde fırçalanması, dişler üzerinde oluşan bakteri plağının temizlenmesini sağlar. Dişetlerini korumaya yönelik yapılan bu işlemde, aynı zamanda floridli diş macunu ve ağız gargaralarının kullanımı dişlerin güçlendirilmesini ve çürükten korunmayı da olanaklı kılar.

• Her gün diş aralarını temizlemek

Diş ipi ve ara yüz fırçaları ile diş aralarının temizlenmesi, diş fırçasıyla ulaşılamayan bu bölgelerden bakteri plağının ve yiyecek partiküllerinin uzaklaştırılmasını sağlar. Erken dönemdeki diş eti problemleri bu şekilde iyileştirilebilir. Ara yüz temizleyicilerinin dişetlerinizi yaralamadan nasıl kullanılacağı hekiminiz aracılığı ile gösterilmelidir.

• Dengeli beslenmek
• Diş hekiminizi düzenli aralıklarla ziyaret etmek

UNUTMAYIN ! KENDİ DİŞ VE DİŞETİ SAĞLIĞINIZI KORUMAK, DİŞ HEKİMİNİZİN OLDUĞU KADAR SİZİN DE SORUMLULUĞUNUZDUR. LÜTFEN MUCİZE BEKLEMEYİN. DİŞETİ HASTALIKLARI UZMANI DOKTORUNUZ TARAFINDAN UYGULANAN DİŞETİ TEDAVİSİNDEN SONRA, DİŞETİ VE DESTEK DOKULARINIZIN SAĞLIĞI, ANCAK SİZİN AĞIZ BAKIMINA GÖSTERDİĞİNİZ İLGİ ÖLÇÜSÜNDE BAŞARILI OLABİLİR